ความสำคัญและที่มา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีสายพระเนตรกว้างและยาวไกล ทรงเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช ในปี พ.ศ. 2503 ทรงอนุรักษ์ต้นยางนา ปี พ.ศ. 2504 ทรงให้นำพรรณไม้จากภูมิภาคต่างๆ มาปลูกไว้ในสวนจิตรลดา เพื่อเป็นแหล่งศึกษา และทรงมีโครงการพระราชดำริที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์พัฒนาทรัพยากร พัฒนาแหล่งน้ำ การพัฒนาและการอนุรักษ์ดิน อนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ อันเป็นการพัฒนาและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ต่อมาในปี พ.ศ. 2535 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงสืบทอดพระราชปณิธาน ทรงมีพระราชดำริให้ดำเนินการอนุรักษ์พืชพรรณของประเทศ โดยพระราชทานให้โครงการส่วนพระองค์ฯ สวนจิตรลดา เป็นผู้ดำเนินการจัดตั้งธนาคารพืชพรรณขึ้นในปี พ.ศ. 2536 และดำเนินงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในสถานการณ์ปัจจุบัน ทั่วโลกเล็งเห็นความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติที่กำลังถูกคุกคามในหลายลักษณะ เช่น การเพิ่มจำนวนประชากรมนุษย์ที่มีแนวโน้มสูงขึ้นส่งผลให้ความต้องการใช้ทรัพยากรเพิ่มมากขึ้น ทั้ง อาหาร ที่อยู่อาศัย พลังงาน และยารักษาโรค ประกอบกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ที่สามารถส่งผลกระทบต่อทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมได้ทั้งสิ้น ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ กล่าวคือ มีความหลากหลาย ในระบบนิเวศ ความหลากหลายในชนิดพันธุ์ และความหลากหลายทางพันธุกรรม ตัวอย่างเช่น มีพืชพรรณ ที่ศึกษาไม่ต่ำกว่า 20,000 ชนิด แบ่งเป็นเห็ดรามากกว่า 1,200 ชนิด ไลเคนส์มากกว่า 300 ชนิด เฟิร์น 633 ชนิด พืชที่มีท่อลำเลียงมากกว่า 10,000 ชนิด และกล้วยไม้มากกว่า 1,000 ชนิด ซึ่งพบเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น (ข้อมูลจาก อพ.สธ.) สิ่งเหล่านี้ทำให้ประเทศไทยควรตระหนักและให้ความสำคัญในเรื่องการคุ้มครองและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรและความหลากหลายทางชีวภาพให้มีประสิทธิภาพและอย่างยั่งยืน ด้วยเหตุผลดังกล่าว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจึงเข้าร่วมสนองพระราชดำริ โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ โดยยึดมั่นในพระราชดำริ และดำเนินการตามกรอบแผนแม่บทของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ เป็นหลัก รวมถึงให้มีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ (พ.ศ. 2555-2559) และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์และพันธกิจของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2555-2559)

วัตถุประสงค์หลักของโครงการวิจัย 

  1. เพื่อสนองพระราชดำริ โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
  2. สร้างทรัพยากรบุคคลโดยการผลิตนักวิจัยและบัณฑิตด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
  3. เพื่ออนุรักษ์ พัฒนาและสนับสนุนงานวิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
  4. ศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่นำไปสู่การอนุรักษ์และพัฒนาการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
  5. จัดทำฐานข้อมูลด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ธรรมชาติวิทยาและวิทยาศาสตร์ประยุกต์ในพื้นที่ดำเนินการ
  6. ปลูกฝังให้เด็กและเยาวชนมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและทรัพยากรธรรมชาติ

 

เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ของแผนงานวิจัย

แผนงานวิจัยนี้ดำเนินการตามเป้าหมายของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ดังนี้

“เพื่อพัฒนาบุคลากร อนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรพันธุกรรมพืช ให้เกิดประโยชน์ถึงมหาชนชาวไทย”

เป้าหมายคุณภาพ

โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

เป็น

“สถานอบรมสั่งสอนเบ็ดเสร็จ”

มุ่งให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง

“เห็นความสำคัญของประโยชน์แท้”

และ

“ไม่จาริกในโมหภูมิ”

ดำเนินการใดด้วย

“ความเพียรอันบริสุทธิ์”

และ

“ปัญญาที่เฉียบแหลม”

แผนงานวิจัยดำเนินงานตามเป้าหมายของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ โดยมีกรอบความคิด ความเชื่อมโยงระหว่างโครงการวิจัยภายใต้แผนงานวิจัย ดังนี้

 

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

  • เป็นองค์ความรู้ในงานวิจัยต่อไป
  • บริการความรู้แก่ประชาชน
  • เป็นประโยชน์ต่อประชาชนกลุ่มเป้าหมาย
  • กลุ่มเป้าหมายที่จะได้รับประโยชน์ ได้แก่ มหาชนชาวไทย ได้แก่ เยาวชน ครู/อาจารย์ นักวิจัย และประชาชนทั่วไป

 

 

โดยพระราชาณุญาต

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

คณะกรรมการดำเนินงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ สนองพระราชดำริโดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2555-2559)

 

1 อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประธานกรรมการ
2 รองอธิการบดี ปฏิบัติการแทนอธิการบดีในภาระหน้าที่ด้านวิจัย รองประธานกรรมการ
3 รองอธิการบดี ปฏิบัติการแทนอธิการบดีในภาระหน้าที่ด้านวิชาการ  
4 รองอธิการบดี ปฏิบัติการแทนอธิการบดีในภาระหน้าที่ด้านนโยบายและยุทธศาสตร์ รองประธานกรรมการ
5 เลขานุการคณะกรรมการโครงการ อพ.สธ.   รองประธาน
6 คณบดีบัณฑิตวิทยาลัย กรรมการ
7 คณบดีคณะเภสัชศาสตร์ กรรมการ
8 คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ กรรมการ
9 คณบดีคณะครุศาสตร์ กรรมการ
10 คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ กรรมการ
11 คณบดีคณะจิตวิทยา กรรมการ
12 คณบดีคณะนิติศาสตร์ กรรมการ
13 คณบดีคณะรัฐศาสตร์ กรรมการ
14 คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ กรรมการ
15 คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ กรรมการ
16 คณบดีคณะสัตวแพทยศาสตร์ กรรมการ
17 คณบดีคณะอักษรศาสตร์ กรรมการ
18 คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ กรรมการ
19 คณบดีสำนักวิชาทรัพยากรการเกษตร กรรมการ
20 ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเทคโนโลยีชีวภาพและวิศวกรรมพันธุศาสตร์ กรรมการ
21 ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำ กรรมการ
22 ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม กรรมการ
23 ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ กรรมการ
24 ผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาัลย กรรมการ
25 ผู้อำนวยการศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค กรรมการ
26 ประธานคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการ
27 ที่ปรึกษาคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการ
28 ที่ปรึกษาคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการ
29 กรรมการคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการและเลขานุการ
30 เลขานุการคณะกรรมการคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
31 ผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการคณะทำงานโครงการ อพ.สธ.-จฬ. กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ

หน้าที่ของคณะกรรมการดำเนินงาน ได้แก่

    1. จัดประชุมคณะกรรมการดำเนินงานที่มีหัวหน้าส่วนราชการนั้น ๆ เป็นประธานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
    2. ร่างและจัดทำแผนแม่บทของหน่วยงานให้สอดคล้องกับแผนแม่บทของ อพ.สธ.
    3. ร่างและจัดทำแผนปฏิบัติการรายปีให้สอดคล้องกับแผนแม่บทของ อพ.สธ.
    4. ดำเนินงานและติดตามงานให้เป็นไปตามแผนปฏิบัติการและสอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานตามแผนแม่บท อพ.สธ.
    5. สนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ในพื้นที่โครงการฯ
    6. ดำเนินงานตามแนวทางการดำเนินงาน อพ.สธ. ตามกรอบแผนแม่บท อพ.สธ.
    7. จัดทำรายงานความก้าวหน้าของการดำเนินงานทุก ๆ 6 เดือนและรายงานประจำปีงบประมาณ
    8. แต่งตั้งคณะทำงานหรืออนุกรรมการเฉพาะกิจเพื่อดำเนินงานตามแนวทาง อพ.สธ.

 

คณะทำงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ สนองพระราชดำริ

โดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2556-2557)


1 อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ปรึกษา
2 รองอธิการบดี กำกับดูแลงานด้านการวิจัย พัฒนา และนวัตกรรม ที่ปรึกษา
3 รองอธิการบดี กำกับดูแลงานด้านวิชาการ                   ที่ปรึกษา
4 องอธิการบดี กำกับดูแลงานด้านยุทธศาสตร์ แผน และงบประมาณ ที่ปรึกษา
5 คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ ที่ปรึกษา
6 คณบดีคณะเภสัชศาสตร์ ที่ปรึกษา
7 รศ. ผุสตี ปริยานนท์    ที่ปรึกษา
8 รศ. ดร. มาลินี ฉัตรมงคลกุล ที่ปรึกษา
9 ผศ.ดร. พงชัย หาญยุทนากร ประธาน
10 รศ. ร.ต.อ.หญิง ดร. สุชาดา สุขหร่อง   รองประธาน
11 รศ. ดร. วรณพ วิยกาญจน์        รองประธาน
12 ผศ. ดร. วิเชฎฐ์ คนซื่อ   รองประธาน
13 รศ. ดร. ไทยถาวร เลิศวิทยาประสิทธิ   กรรมการ
14 รศ. ดร. วรวุฒิ จุฬาลักษณานุกุล   กรรมการ
15 รศ. ดร. สุชนา ชวนิชย์      กรรมการ
16 รศ. ดร. จันทร์เพ็ญ จันทร์เจ้า กรรมการ
17 ผศ. ดร. ดวงแข สิทธิเจริญชัย    กรรมการ
18 ผศ. ดร. ชัชวาล ใจซื่อกุล   กรรมการ
19 ผศ. ดร. สุรีรัตน์ เดี่ยววาณิชย์    กรรมการ
20 ผศ. ดร. จิรศักดิ์ สุจริต  กรรมการ
21 ผศ. ดร. บัณฑิกา อารีย์กุล บุทเชอร์ กรรมการ
22 ผศ. ดร. ปิโยรส ทองเกิด    กรรมการ
23 อ. ดร. จิรารัช กิตนะ   กรรมการ
24 อ. ดร. ชิดชัย จันทร์ตั้งสี  กรรมการ
25 อ. ดร. ธงชัย งามประเสริญวงศ์   กรรมการ
26 อ. ดร. นพดล กิตนะ กรรมการ
27 อ. ดร. พงชัย ดำรงโรจน์วัฒนา  กรรมการ
28 อ. ดร. อัมพร วิเวกแว่ว      กรรมการ
29 อ.ดร. มารุต เฟื่องอาวรณ์ กรรมการ
30 อ.ดร. เกรียง กาญจนวตี กรรมการ
31  อ.ดร. นนทิวิชญ ตัณฑวนิช กรรมการและเลขานุการ
32 อ. ดร. นิพาดา เรือนแก้ว ดิษยทัต  กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ

หน้าที่ของคณะทำงาน ได้แก่

    1. ทำหน้าที่เก็บรวบรวม ศึกษาทรัพยากรในกรอบการเรียนรู้ทรัพยากร กรอบการใช้ประโยชน์ และกรอบการสร้างจิตสำนึก และกิจกรรมอื่นๆ ของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ รวมทั้งร่วมจัดประชุมวิชาการและนิทรรศการ ทรัพยากรไทย
    2. จัดทำรายงานความก้าวหน้าของการดำเนินการกิจกรรมและทำรายงานประจำปีงบประมาณ
หน้าหลัก | ร้อยเรียงเรื่องราว | งานวิจัย | กิจกรรม